Persoonlijk Financieel Advies bel 055 - 5 222 000

Risico-inventarisatie en-evaluatie (RI&E)

Een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is de basis om gezond en veilig werken bij bedrijven en instellingen in Nederland te waarborgen. Uit onderzoek blijkt dat de RI&E bij veel bedrijven ontbreekt of tekortschiet. Dat moet en kan beter volgens staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

Organisaties met maximaal 25 werknemers, die gebruik maken van een erkend of in de CAO vastgelegd RI&E-instrument, hoeven de RI&E niet te laten toetsen. De inspectie SZW zal bij inspectiebezoeken altijd vragen naar de aanwezigheid van de RI&E. Bij het ontbreken daarvan volgt een waarschuwing deze alsnog op te (laten) stellen. Indien een (getoetste) RI&E blijft ontbreken wordt uiteindelijk een bestuurlijke boete opgelegd.

Het is volgens de staatssecretaris essentieel dat werkgevers meer aan preventie gaan doen en dat de naleving verbetert. Naast de bestaande stimuleringsmaatregelen voor RI&E bij bedrijven, zijn daarom sinds 22 juli 2019 ook de boetes op dit gebied verhoogd.

Een RI&E is verplicht
Sinds 1994 zijn werkgevers wettelijk verplicht om een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uit te voeren en een daaruit volgend plan van aanpak op te stellen. De RI&E beschrijft arborisico’s binnen de onderneming. Daarbij worden gevaren en risicobeperkende maatregelen meegenomen, en risico’s voor bijzondere categorieën van werknemers zoals zwangere of minderjarige personeelsleden.

Het plan van aanpak is een onderdeel van de RI&E. Hierin moet zijn vastgelegd binnen welke termijn, welke maatregelen worden genomen in verband met de gesignaleerde risico’s.

Arbo in bedrijf
‘Arbo in bedrijf’ is een twee jaarlijks monitoronderzoek dat het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceert. Het rapporteert over de naleving van arbeidsomstandigheden bij bedrijven en instellingen in Nederland, volgens negen bepalingen. De vier belangrijkste bepalingen zijn:

  • aanwezigheid van een RI&E;
  • aanwezigheid van een arbodienstverleningscontract;
  • aanwezigheid van bhv’er(s);
  • aanwezigheid van een preventiemedewerker.

Er is wel verbetering zichtbaar:

  • In 2016 voldeed 27% van de bedrijven aan deze vier bepalingen, in 2018 33%;
  • In 2016 had 45% van de bedrijven een RI&E, in 2018 49%;
  • In 2017 had 47% van de bedrijven een preventiemedewerker, in 2018 54%, terwijl ook dat voor alle bedrijven al sinds 2005 verplicht is.

Staatssecretaris Van Ark ziet de verbetering, maar verhoogt nu de boetes omdat het haar niet hard genoeg gaat.

Boeteoplegging Arbowet
Overtreding van de Arbowet betekent niet altijd meteen een boete. In de ‘Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving’ wordt onderscheid gemaakt in:

Zware overtredingen
Van een zware overtreding is bijvoorbeeld sprake wanneer een bedrijf onvoldoende maatregelen heeft genomen om een bekend gevaar voor personeel of derden op de werkvloer te voorkomen. Bij overtredingen die zijn aangemerkt als zware overtreding, volgt direct een boete.

Overtreding met directe boete
Overtreding die als ‘overtreding met directe boete’ zijn aangemerkt, krijgen direct een bestuurlijke boete.

Overige overtredingen
Bij overige overtredingen wordt eerst een waarschuwing afgegeven en volgt pas een boete wanneer de overtreding opnieuw wordt vastgesteld.

Via de beleidsregel zijn boetes verdeeld in zeven verschillende categorieën. Het normbedrag van categorie 1 is €340, dat loopt per categorie op tot €13.500 in categorie 7. De normbedragen zijn uitgangspunt om de boete te berekenen voor werkgevers met vijfhonderd of meer werknemers. Voor bedrijven met minder dan vijfhonderd werknemers geldt een percentage van deze normbedragen.

Deze beleidsregel is per 22 juli 2019 aangepast.

Aanpassing boetes
Overtreden van de gestelde eisen wordt beboet. De boetes zijn hoger geworden, doordat overtredingen zijn opgeschoven naar een hogere categorie. Ook wordt een overtreding in sommige gevallen voortaan aangemerkt als ‘overtreding met directe boete’. In het schema hieronder staat welke aanpassingen in boetes hebben plaatsgevonden.


*Als zowel de RI&E als het plan van aanpak ontbreekt, wordt dat aangemerkt als één overtreding, namelijk het niet beschikken over een RI&E.

Conclusie
Naast de verhoging van de boetes blijft de staatssecretaris ook inzetten op voorlichting en ondersteuning, vooral voor bedrijven die wel willen maar (nog) niet kunnen of niet weten, bijvoorbeeld kleine bedrijven. Uitgangspunt blijft echter dat bedrijven moeten voldoen aan hun wettelijke verplichtingen. Daarvoor is handhaving nodig, bijvoorbeeld door overtredingen te beboeten.

Deel dit artikel

+